مطابق قانون ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی ، مشاغل خانگی شامل آن دسته از فعالیت هایی است که توسط عضو یا اعضاء خانواده در فضای مسکونی در قالب یک طرح کسب و کار بدون مزاحمت و ایجاد اخلال در آرامش واحد های مسکونی همجوار شکل می گیرد و منجر به تولید خدمت ویا کالای قابل عرضه به بازار خارج از محیط مسکونی می گردد. بر اساس مصوبات ستاد ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی، رشته های مشاغل خانگی در حوزه های صنایع دستی ، فرش دستباف ، امور تولیدات دامی ، شیلات ، صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزی، عشایری، امور تولیدات گیاهی، تولیدی (صنعت و خدمات )، فعالیت های فرهنگی و هنری می باشد و بر همین اساس انواع مشاغل خانگی و زیر بخش های آنها در سایت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی قسمت مشاغل خانگی قرار گرفته است.
در صورت عدم وجود شغل مورد نظر متقاضی در فهرست مشاغل خانگی ، متقاضی می تواند در فرم ثبت نام یا قسمت فرم رشته های جدید پیشنهادی ، شغل مد نظر خود را پیشنهاد نماید .مشاغل پیشنهادی متعاقباً بررسی و در صورت تصویب ، به فهرست مشاغل خانگی اضافه خواهند شد.
فعالیت در حوزه مشاغل خانگی به3 صورت امکان پذیر می باشد:
الف - انجام فعالیت به صورت کارمزدی برای کار فرمای خارج از محیط مسکونی ( متقاضی تحت پوشش )
ب – انجام فعالیت مستقل اعم از تامین مواد اولیه تا عرضه محصول به خارج از محیط مسکونی (متقاضی مستقل)
ج- انجام فعالیت به صورت تعاونی ، و یا مشارکت با بنگاه های بالا دستی تامین کننده مواد اولیه و عرضه محصول آنان در بازار ، ترجیحا به صورت کسب و کار خوشه ای ( پشتیبان)
متقاضیان مشاغل خانگی لازم است با مراجعه به سایت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی) به نشانی www.mcls.gov.ir (، متناسب با نوع فعالیت مورد نظر خود یکی از فرم های ثبت نام (مستقل – تحت پوشش – پشتیبان ) را تکمیل نمایند . فرمهای تکمیلی توسط دستگاه اجرائی ذیربط بررسی شده و در صورت تائید طرح در دستگاه اجرائی ، پرونده متقاضی به اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی ارسال و مجوز مربوطه صادر خواهد شد. در مورد متقاضیان معرفی شده از سازمان بهزیستی ، پس از تایید طرح در دستگاه اجرایی ذیربط مجوز جهت تایید نهایی به سازمان بهزیستی ارسال می گردد. جهت اطلاع از ضوابط صدور مجوز ( شرایط عمومی و اختصاصی ، مدارک مورد نیاز و مراحل صدور مجوز) به سایت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مراجعه شود.
کلیه متقاضیان مستقل و پشتیبان برای انجام فعالیت در حوزه مشاغل خانگی نیاز به دریافت مجوز دارند.
متقاضیان دارای مجوز مشاغل خانگی ، می توانند از تسهیلات مشاغل خانگی بهره مند شوند. اعطای تسهیلات یاد شده تابع ضوابط و شرایط بانکی بوده و اخذ مجوز به مفهوم الزامی برای دریافت تسهیلات نمی باشد . همچنین سئوالات مربوط به هزینه و تسهیلات مورد نیاز فعالیت ، که در فرم ثبت نام آمده صرفاً برای اطلاع از نقطه نظر متقاضیان بوده و تعیین میزان تسهیلات مورد نیاز به تشخیص دستگاه های اجرایی ذیربط می باشد.
مشمولین قانون ، با ارائه مجوز کسب و کار خانگی میتوانند نزد صندوق تامین اجتماعی به صورت خویش فرما بیمه و از مزایای آن برخوردار گردند. مشمولین صندوق بیمه اجتماعی روستائیان و عشایر تابع قوانین و مقررات مربوطه خواهند بود.
از متقاضیان مشاغل خانگی درصورت واجد شرایط بودن ازانواع گوناگون حمایت ها نظیر بیمه خویش فرما، تسهیلات و بازار چه های محلی جهت عرضه محصولات خانگی و غیره برخوردار خواهند شد.
مطابق قانون ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی ، عرضه محصول تنها در بازار خارج از محیط مسکونی صورت گرفته و عرضه و فروش محصول(کالا و خدمات ) در منزل مسکونی ممنوع می باشد. به همین منظور بازارهای محلی موقت به تناسب جهت عرضه محصولات خانگی اختصاص داده می شوند.
نظارت در حوزه مشاغل خانگی به 3مرحله قبل از پرداخت ، حین پرداخت و پس از پرداخت تسهیلات تقسیم بندی می گردد.جهت اطلاع ازچگونگی نظارت ، به سایت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی قسمت مشاغل خانگی مراجعه شود.
انجام فعالیت همزمان در چند شغل خانگی در صورت تائید دستگاه اجرایی ذیربط و چنانچه مجموع ساعات کارخانگی توسط هر یک از شاغلین خانگی از 44 ساعت کار در هفته بیشتر نگردد ، بلامانع است.
برای انجام کسب و کار خانگی لازم است کار صرفاً توسط عضو یا اعضاء خانواده در واحد مسکونی انجام شود.حجم تولید با شرایط و فضای واحد مسکونی تناسب داشته باشد.آلودگی های زیست محیطی ، صوتی و بصری ایجاد نکند. حقوق همسایگان به طور کامل رعایت گردد. عرضه و فروش محصول (کالا و خدمات ) در خارج از واحد مسکونی صورت گیرد. تردد غیر متناسب با فضای محل سکونت به ویژه در مجتمع های مسکونی انجام نشود.شغل مجاز باشد و با محیط مسکونی تناسب داشته باشد.